Wie is er Joods-christelijk?

Screenshot AD van vandaag

In de discussie rond de islam hoor je vaak beweren dat de islam conflicteert met de Nederlandse normen en waarden, omdat onze normen en waarden gebaseerd zijn op de joods-christelijke traditie. Ik denk dat er voor het eerste deel van die bewering goede argumenten zijn, maar voor het tweede allerminst.

Belangrijke Nederlandse waarden zijn democratie, vrijheid van godsdienst, gelijkheid van man en vrouw, en seksuele autonomie. Dat zijn geen waarden die voortkomen uit de joods-christelijke traditie. In de tien geboden wordt de vrouw op één lijn gesteld met het rund en de ezel. De joods-christelijke traditie kent geen godsdienstvrijheid, maar staatsgodsdiensten, die in de christelijke traditie met oorlogsgeweld, marteling en brandstapels aan andersdenkenden worden opgelegd. Vooral de Rooms-katholieke kerk, de grootste en meest prominent aanwezige van de christelijke kerken, heeft een zeer bloedig verleden.

Democratie en godsdienstvrijheid zijn juist ontstaan in de periode dat we ons aan de joods-christelijke traditie ontworsteld hebben. Gelijkheid van man en vrouw is nog van later datum. Het vrouwenkiesrecht dateert van het begin van de twintigste eeuw. Tot in de jaren vijftig waren gehuwde vrouwen juridisch handelingsonbekwaam, en werden vrouwelijke ambtenaren ontslagen wanneer ze trouwden. Pas in de jaren tachtig werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar. Homo’s hebben nog veel langer op hun rechten moeten wachten. Tot 2001 konden homoseksuele mannen en vrouwen onderling niet eens trouwen. Zelfs onder Paars I werd die situatie gehandhaafd. Dat mensen van hetzelfde geslacht nu wel kunnen trouwen, komt echt niet voort uit de joods-christelijke traditie.

De islam is juist wel een product van die traditie. Mohammed plaatste zichzelf in de traditie van de joodse profeten en van die ene christelijke profeet die ook nog dacht dat hij de zoon van god was. Je ziet daarom in de islam ook allerlei elementen uit de joods-christelijke traditie terug: het met geweld opleggen van een geloof, onderdrukking van vrouwen, en homohaat. Het verbod op het vragen van rente dat ten grondslag ligt aan het islamitisch bankieren, gold in de Middeleeuwen ook in christelijk Europa.

Moslims ontlenen ook sommige aspecten van hun levenswijze rechtstreeks aan de joodse traditie, zoals het niet eten van varkensvlees, mannen en vrouwen die elkaar geen hand mogen geven, en het besnijden van jongetjes. Je moet er niet aandenken hoeveel opschudding er in Nederland zou zijn over dit laatste door moslims wanneer de joden niet ook dit gebruik zouden hebben. Keer op keer hadden we dan Wilders daarover met het schuim op de mond gezien.

Het is niet de islam die conflicteert met de joods-christelijke traditie, het zijn onze eigen opvattingen. En daar is juist de angst voor de islam op gebaseerd: dat via de islam vormen van onderdrukking en achterstelling terugkomen waar we ons in post-christelijk Nederland aan ontworsteld hebben. Die angst is niet ongegrond, maar we kunnen moslims niet het recht ontzeggen dezelfde achterhaalde opvattingen te koesteren als de SGP en de Paus.

Dit stuk verscheen eerder op de persoonlijke website van Paul Bordewijk

4 Comments on "Wie is er Joods-christelijk?"

  1. ahmadiyya muslims vallen daar ook onder als je dit verhaal doortrekt. En daar zijn die moslims weer absoluut tegen.
    Diverse moskeen in nederland (bv As Sunnah) hebben op hun site uitgebreide stukken staan waarin ouders gewaarschuwd word hun kinderen niet om te laten gaan met ahmadiyya muslim kinderen. En sommige roepen regelrecht op om ze te bestrijden. Na doorvragen zeggen ze dan “natuurlijk met het woord” maar in de preken en lessen op school is dat wel anders.
    .
    overigens erkennen nederlanders op dezelfde fiets ook de mormonen niet. En dat is ook joods-christelijke traditie + 1 profeet…
    religie en verdraagzaamheid? maak je geen illusies.

  2. Dat Jezus dacht of heeft beweerd dat hij de zoon van God was, valt nog te bezien. Er zijn diverse bijbelteksten voorhanden waarin hij dat ontkent. Er staan maar liefst acht teksten in het Nieuwe Testament waarin hij dat soms vaag, maar vaker duidelijk ontkent. Zo lezen we in Johannes 5 vers 18-19 dat wanneer zijn joodse omgeving Jezus verwijt dat ’hij niet alleen de sabbat schond, maar ook God zijn eigen Vader noemde en zich dus met God gelijk stelde’, hij dat bestrijdt door te antwoorden: ‘Voorwaar, ik zeg u: de Zoon kan niets doen van zichzelf, of hij moet het de Vader zien doen; wat deze doet, dat doet de Zoon evenzo’. Kortom, als joodse profeet zou hij de (overigens pas drie eeuwen later) toegekende goddelijkheid als blasfemie hebben opgevat.
    Mede daarom was Jezus niet de stichter van de christelijke religie, maar dat was de apostel Paulus. Van Paulus is bekend dat hij flink ruziede met Petrus die het exclusief joodse karakter van de Jezussekte wilde behouden.
    .
    De verhouding christendom-jodendom is een verhaal apart. In het Nieuwe Testament legde Paulus al de kiemen voor de latere jodenhaat. Hij waarschuwt in zijn Brieven herhaaldelijk voor de joden, Romeinen 2, 10 en 11 staat er bol van. Natuurlijk heeft Paulus niet hun fysieke vervolging op het oog gehad – per slot van rekening was hij zelf een (gehelleniseerde) jood, maar zijn theologische kritiek heeft daar onbedoeld wel aan bijgedragen. Daarbij moet worden bedacht dat de joden zowel in het vroege als latere christendom als godsmoordenaars werden gezien. ‘Ja jongen, de Heere zal Zijn uitverkoren volk nooit in de steek laten. Maar ze hebben het er wel naar gemaakt hoor. Ze hebben het over zich afgeroepen:’Zijn bloed kome over ons en onze kinderen’ – ik hoor het mijn christelijk-gereformeerde tante Jans nog zeggen als commentaar op Auschwitz.
    Bij 99% van de christenen is die opvatting tegenwoordig taboe, maar dat verheelt niet dat het christendom kan terugkijken op 2000 jaar antisemitisme. Zowel de ‘tolerante’ Erasmus als de ‘vrome’ Luther maakten het bont. Erasmus noemde het jodendom een ‘verderfelijke pest’ en Luther riep zelf op de synagogen in brand te steken. Zoals bekend kreeg de laatste vierhonderd jaar alsnog zijn zin – waarmee maar is gezegd dat de Holocaust niet uit de lucht is komen vallen (ik ben overigens benieuwd hoe in dit jubileumjaar van de Reformatie de EO en aanverwanten zich hieruit proberen te draaien – doch dit terzijde).
    .
    Wanneer lieden als Wilders en Le Pen, maar ook mensen die je niet als rechts-extreem kan betitelen, spreken over ‘de joods-christelijke traditie’ of ‘de joods-christelijke cultuur’, dan kletsen ze maar wat. Tussen (post)christelijke en en islamitische cultuur bestaan wel degelijk een groot verschil. Dat heeft echter niets met joodse tradities te maken, maar veel meer met de 17e/18e-eeuwse Verlichting en andere daarmee samenhangende ontwikkelingen.

  3. Nederland behoort tot de familie van naties wier gemeenschappelijke beschaving steunt op drie pilaren: 1. Jerusalem, 2. Athene, 3. Rome, oftewel successievelijk: Medelijden, Wetenschappelijke kennis, Recht.
    Naar de eerste zuil wordt ook wel verwezen met de term: ‘Joods-Christelijke Traditie’, wat niet onjuist lijkt. Christus is een Jood.

    De algemene naam voor die aparte beschaving is: Westerse Beschaving, Westerse Cultuur. Deze regionaal dominerende cultuur omvaamt groepen, ethniën, strijdige opvattingen, verschillende mensen, die niet (goed) op die cultuur rijmen, maar wel aan haar ondergeschikt zijn. Hellas (Athene) waaraan we om zo te zeggen de democratie aan te danken hebben, kende slavernij!

    Voornaamste uitvinding van de Westerse civilisatie is de moderne, verantwoordelijke Individu. Zonder dit type mens geen industriële revolutie, geen wetenschappelijke revolutie, geen rijk makende Economie, geen wereldbevolkings-explosie.

  4. Ik ben en blijf het met Bordewijk eens dat de islam veel dichter bij de joodse traditie staat dan het christendom. Hij beargumenteert dat in zijn column ruimschoots. HPax vergist zich: de westerse civilisatie heeft zich niet dankzij de mijns inziens onbestaande joods-christelijke traditie ontwikkeld, maar desondanks. Dat laat onverlet dat individuele joden en christenen in belangrijke mate hebben bijdragen aan die civilisatie, maar daarbij kwamen ze vaak in conflict met hun obscure religieuze leiders – of dat nu pausen, priesters of rabbijnen waren (vraag het maar aan Spinoza en Galilei). Niet de religie en haar inquisitie, maar de Renaissance en de Verlichting waren de motors van de vooruitgang.
    De islam heeft die ontwikkeling gemist. De oorzaak daarvan is een ander verhaal, maar heeft niets met joden- en christendom te doen – laat staan met een vermeende joods-christelijke traditie.

Leave a comment

Your email address will not be published.


*